Siewierz

Będąc dziś w Siewierzu trudno domyślić się, że przez ponad trzy stulecia był stolicą księstwa siewierskiego.

SiewierzZnajdującą się na skraju miasta murowaną warownię wzniesiono prawdopodobnie w 2. połowie XIV wieku na sztucznej wyspie wśród rozlewisk Czarnej Przemszy, na miejscu wcześniejszej, drewniano-ziemnej siedziby kasztelana.

W 1443 roku dobra siewierskie wraz z zamkiem i miastem wykupił od zadłużonego księcia cieszyńskiego Wacława I biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki. Po kilkuletnim sporze z książętami śląskimi, biskupi krakowscy przyjęli tytuł książąt siewierskich, a księstwo siewierskie stało się prawie niezależnym organizmem politycznym, którego kres nastąpił dopiero w 1790 roku.

Przez stulecia biskupia rezydencja była wielokrotnie przebudowywana. W 1518 roku biskup Jan Konarski wzniósł wieżę nad nową bramą. Z jego inicjatywy powstał też nowy budynek w północno-wschodniej części zamku. Biskup Piotr Tomicki w latach 1524-1530 roku wzniósł nowe skrzydła mieszkalne oraz reprezentacyjny budynek południowy. Nadało to kompleksowi charakter renesansowej rezydencji z dziedzińcem otoczonym drewnianymi gankami. Kolejne prace polegające nad przedłużeniem i nadbudową budynku zachodniego prowadził biskup Andrzej Zebrzydowski lub biskup Filip Padniewski.

SiewierzW 1575 roku biskup Franciszek Krasiński umocnił zamek, przystosowując go do wykorzystywania broni palnej. Wzniesiono dodatkowy mur zewnętrzny, zaś przestrzeń między nim a bryłą zamku wypełniono ziemią, tworząc taras artyleryjski. Brama została umocniona barbakanem.

W czasie potopu szwedzkiego księstwo siewierskie formalnie pozostawało neutralne, jednak na zamku przebywały oddziały hetmana Stefana Czarnieckiego, co skłoniło Szwedów do jego zajęcia.

W latach 1681-1699 z inicjatywy biskupa: Jana Małachowskiego przebudowano skrzydła wschodniego oraz wzniesiono arkadową loggię i kuchnię od północy. Prace te dokończył Konstanty Felicjan Szaniawski. W tym czasie podwyższono basztę przy bramie, którą zwieńczono barokowym hełmem z cebulą i latarnią. Po pożarze w połowie XVIII wieku biskup Kajetan Sołtyk wyremontował wieżę.

SiewierzW 1790 roku Sejm Wielki zlikwidował księstwo siewierskie wcielając je do Rzeczypospolitej. Opuszczony przez księcia biskupa Feliksa Pawła Turskiego zamek od tamtej pory popada w ruinę. Jeszcze w czasie wojen napoleońskich był wykorzystywany militarnie. Jednak od 1807 roku przez całe XIX stulecie pozostał niezamieszkany.

W latach 50. i 70. XX wieku rozpoczęto prowadzone z przerwami prace mające na celu zabezpieczenie budowli. Wznowiono je w 1999 roku zmierzając do zachowywana zamku w stanie tzw. trwałej ruiny.

Fot.: Wikipedia/CC BY-SA 3.0