Bolesławiec

Stojąca do dziś na niewielkim wzniesieniu wieża to jedyna pozostałość po zamku królewskim.

Bolesławiec
Ruiny zamku. Fot. ZeroJeden [CC BY-SA 3.0 pl], via Wikimedia Commons
Już w XIII stuleciu w okolicy Bolesławca istniał pierwotny, murowany zamek wzniesiony przez Bolesława Pobożnego, który był nadgraniczną fortalicją broniącą dostępu do Wielkopolski od strony Śląska. Jednak, pomimo badań archeologicznych, nie znaleziono jego reliktów.

W latach 30. XIV wieku, w związku z zagrożeniem ze strony Śląska będącego pod wpływami czeskimi, król Kazimierz Wielki nakazał wzniesienie nowego zamku. Wybudowano go na planie owalu z wieżą bramną od południa oraz drewnianymi budynkami gospodarczymi na dziedzińcu. Budowa zamku spowodowała konflikt z królem czeskim Janem Luksemburskim. Wprawdzie Kazimierz Wielki zobowiązał się zniszczyć warownię, jednak obietnicy nie dotrzymał.

W 1370 roku kolejny władca Ludwik Węgierski oddał Bolesławiec wraz z okolicznymi ziemiami oddał w lenno księciu Władysławowi Opolczykowi. Pod rządami księcia dokonano znacznej przebudowy i modernizacji zamku. Podwyższono mury obronne oraz wzniesiono wolnostojącą wieżę tzw. „stołp” – miejsce ostatecznej obrony. Wzdłuż wschodniego muru wzniesiono dwa murowane budynki, reprezentacyjno-administracyjny (tzw. aula) i mieszkalny.

Bolesławiec
Ruiny zamku. Fot. Michalpietrzak2002 [CC BY-SA 3.0 pl], via Wikimedia Commons
Wroga postawa księcia Władysława Opolczyka, sprzymierzonego z Krzyżakami, spowodowała, że w 1396 roku pod zamek podeszły wojska króla Władysława Jagiełły, nie były go jednak w stanie zdobyć. Dopiero po śmierci księcia w 1401 roku Bolesławiec wrócił w ręce polskiego króla. Odtąd zamek stał się nadgraniczną strażnicą i siedzibą królewskich starostów.

W XVII wieku, gdy starostą w Bolesławcu został Kacper Denhoff, warownia została gruntownie przebudowana w barokową rezydencję. W latach 1615-1628 rozebrano drewniane zabudowania, wznosząc w ich miejsce budynek o długości 40 m.

W czasie wojny trzydziestoletniej (1618-1648) zamek został poważnie uszkodzony. Kolejne zniszczenia przyniosło zajęcie warowni przez Szwedów w 1655 roku, którzy rok później poddali się po tygodniowym oblężeniu przez pospolite ruszenie szlachty. Starosta Jan Szczęsny Radziejowski odbudował warownię ze zniszczeń wojennych. Niestety, podczas wojny północnej Szwedzi wysadzili zamek w 1704 roku i odtąd stopniowo popadał ruinę.

Fot. tyt.: Jerzy Strzelecki [GFDL or CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons